Monday, 25 March 2013

Form of verbs (declensions) - miscellaneous

*****************************************************************
Note :-  Right hand side of the blog shows "Blog Archive". Expand it fully to see whole list of posts to Learn Marathi. Learn Marathi grammar and many aspects Marathi language online.
*****************************************************************
Connecting two verbs
In Hindi we say खाके देख (khAke dekh), करके जा (karake jA ), गाके सुना  (gAke sunA ). Here we have connected two verbs to indicate the sequence of action.

In Marathi we will suffix ऊन  (Un) to first verb to indicate continuation.
बैठके देख ( baiThake dekh )
बसून बघ (basUn bagh)

आके जा (Ake jA )
येऊन जा  (yeUn jA)

उसने आके देखा ( usane Ake dekhA )
त्याने येऊन बघितले (tyAne yeUn baghitale )

वह जाके जांचेंगे ( vah jAke jAMcheMge )
ते जाऊन तपासतील (te jAUn tapAsatIl)

हसके बोल  ( hasake bol  ) 
हसून बोल  ( hasoon bol)

Form of verb to indicate action is going on 
In Hindi we say, "चलते चलते कहना"(chalate chalate kahanA),"मै गाना सुनते सुनते पढता हूं"(mai gAnA sunate sunate paDhatA hUM). As we can see in Hindi we append "ते"(te) to verb and say it twice to indicate ongoing action. Similarly in Marathi we append "ता"(tA) to verb and say it twice.
e.g.
चलते चलते कह (chalate chalate kah)
चालता चालता सांग ( chAlatA chAlatA sAMg )

मै गाना सुनते सुनते पढता हूं(mai gAnA sunate sunate paDhatA hUM)
मी गाणे ऐकता ऐकता अभ्यास करतो ( mI gANe aikatA aikatA abhyAs karato )

बोलते बोलते अचानक वह रुक गया ( bolate bolate achAnak vah ruk gayA )
बोलता बोलता अचानक तो थांबला (bolatA bolatA achAnak to thAMbalA )

Using different विभक्ती (vibhaktI ) with verb
Verb is first appended with ण्या (NyA) and then विभक्ती (vibhaktI) is appended.
e.g.

लिखनेका समय (likhanekA samay )

लिहिण्याची वेळ ( lihiNyAchI veL )

यह सब बोलनेके साधन है (yah sab bolaneke sAdhan hai )

ही सगळी बोलण्याची साधने आहेत ( hI sagaLI bolaNyAchI sAdhane Ahet )



उसके कहनेपर हम गुस्सा हुए ( usake kahanepar ham gussA hue )

त्याच्या बोलण्यावर आम्ही रागावलो ( tyAchyA bolaNyAvar AmhI rAgAvalo  )



भीमसेनजीके गानेसे उसे स्फूर्ती मिली ( bhImasenajIke gAnese use sphUrtI milI )
भीमसेनजींच्या गाण्यापासून त्याला स्फूर्ती मिळाली ( bhImasenajIMchyA gANyApAsUn tyAlA sphUrtI miLAlI  )


Second way of  षष्ठी विभक्ती (ShaShThI vibhaktI ) i.e. लिखनेका (likhanekA), बोलनेका (bolanekA ) can be formed in other way by adding form of आयचा(AyachA). Form is decided as per gender and multiplicity, as we had seen in previous lessons i.e. आ-ई-ए-ए-या-ई rule 
e.g.

डालनेका-डालनेकी-डालनेका-डालनेके-डालनेकी-डालनेके ( DAlanekA-DAlanekI-DAlanekA-DAlaneke-DAlanekI-DAlaneke
टाकायचा-टाकायची-टाकायचे-टाकायचे-टाकायच्या-टाकायची ( TAkAyachA-TAkAyachI-TAkAyache-TAkAyache-TAkAyachyA-TAkAyachI )


सुननेका-सुननेकी-सुननेका-सुननेके-सुननेकी-सुननेके ( sunanekA-sunanekI-sunanekA-sunaneke-sunanekI-sunaneke
ऐकायचा-ऐकायची-ऐकायचे-ऐकायचे-ऐकायच्या-ऐकायची ( aikAyachA-aikAyachI-aikAyache-aikAyache-aikAyachyA-aikAyachI )

e.g.
सुननेका साधन ( sunanekA sAdhan
ऐकायचे साधन ( aikAyache sAdhan )

मेरा रोज पहननेका कोट ( merA roj pahananekA koT)
माझा रोज घालायचा कोट ( mAjhA roj ghAlAyachA koT )




Creating noun to indicate doer of action 
In Hindi we say "सुननेवाला", "गानेवाला". In Marathi such forms are created using form of "णारा"(NArA). 
e.g.
सुननेवाला (sunanevAlA )

ऐकणारा ( aikaNArA )



गानेवाला ( gAnevAlA )

गाणारा  ( gANArA )



सुननेवाली ( sunanevAlI )

ऐकणारी (aikaNArI )


गानेवाली ( gAnevAlI )
गाणारी ( gANArI )

For grammar details and other ways of creating adjectives from verb refer

To indicate that next action follows immediately after current action
In Hindi we say , पैसा देतेही माल तुम्हारा हो जायेगा (paisA detehI mAl tumhArA ho jAyegA ), यहा साईन करतेही तुम्हारी सर्वीस चालू हो जायेगी  ( yahA sAIn karatehI tumhArI sarvIs chAlU ho jAyegI ).
So we used form "देतेही","करतेही".
Such forms are created in Marathi by appending ताच( tAch )
Or by appending ल्या (yA) to past tense form of verb and saying it twice

करतेही ( karatehI )

1)करताच ( karatAch )
2)केल्या केल्या ( kelyA kelyA  )



बोलतेही  ( bolatehI  ) 

1)बोलताच ( bolatAch )
2)बोलल्या बोलल्या ( bolalyA bolalyA )



सुनतेही  ( sunatehI  )

1)ऐकताच ( aikatAch )
2)ऐकल्या ऐकल्या ( aikalyA aikalyA )

पैसा देतेही माल तुम्हारा हो जायेगा (paisA detehI mAl tumhArA ho jAyegA )
1) पैसे देताच माल तुमचा होईल ( paise detAch mAl tumachA hoIl 
2) पैसे दिल्या दिल्या माल तुमचा होईल ( paise dilyA dilyA mAl tumachA hoIl )

यहा साईन करतेही तुम्हारी सर्वीस चालू हो जायेगी  ( yahA sAIn karatehI tumhArI sarvIs chAlU ho jAyegI ).
1) इथे सही करताच तुमची सर्वीस चालू होईल (ithe sahI karatAch tumachI sarvIs chAlU hoIl
2) इथे सही  केल्या केल्या तुमची सर्वीस चालू होईल ( ithe sahI  kelyA kelyA tumachI sarvIs chAlU hoIl )

In day to day speaking second form is used more than first one. 

Listen examples in this lesson at
http://www.youtube.com/watch?v=cOTwvroHdPY



*****************************************************************
Note :-  Right hand side of the blog shows "Blog Archive". Expand it fully to see whole list of posts to Learn Marathi. Learn Marathi grammar and many aspects Marathi language online.
*****************************************************************

2 comments: